Portal Zdrowia - zdrowie,alergia,astma,ciąża,grypa,choroba,uroda

Zamów newsletter z poradą dnia

Szczegóły artykułu

Wieczne niezadowolenie z wyglądu - czy to dysmorfofobia? - opowiada Agnieszka Tkaczyk, certyfikowany lekarz medycyny estetycznej.

autor: redakcja kategoria: Psychologia/samopoczucie

Wieczne niezadowolenie z wyglądu - czy to dysmorfofobia? - opowiada Agnieszka Tkaczyk, certyfikowany lekarz medycyny estetycznej.

Czym jest dysmorfofobia?

Dysmorfofobia (body dysmorphic disorder, BDD) jest zaburzeniem psychicznym, charakteryzującym się nadmiernym zatroskaniem wyimaginowanym lub drobnym defektem wyglądu, które pociąga za sobą zaburzenia funkcjonowania, pogorszenie jakości życia, dużą częstość występowania myśli samobójczych, jak również podejmowania prób samobójczych.

Głównym problemem osoby cierpiącej na dysmorfofobię jest koncentracja na nieistniejącym lub niewielkim defekcie własnego ciała. Pacjent cierpiący na dysmorfofobię przeżywa swój defekt nadmiernie i nieadekwatnie do stanu rzeczywistego. Postrzega siebie jako osobę zdeformowaną, wręcz odrażającą.

Zaniepokojenie wyglądem może się koncentrować na każdym fragmencie ciała. Najczęściej obszarem, wokół którego koncentrują się dysmorfofobicy, jest skóra i kształt twarzy, włosy, kształt i wielkość nosa (najczęściej skargi pacjentów dotyczą zmian trądzikowych, blizn, w dalszej kolejności przebarwień, zmarszczek, rozstępy itp.).

Pacjenci myślą o tych domniemanych defektach w sposób obsesyjny. Zajmuje im to średnio 3-8 godzin w ciągu doby, jest trudne do powstrzymania i kontrolowania. Uważają, że ich sposób myślenia o swoim wyglądzie jest jak najbardziej słuszny i zgodny ze stanem faktycznym. Dysmorfofobicy nie mają świadomości, że ich przekonania są zniekształcone, a niepokój związany z wyglądem jest objawem zaburzenia psychicznego.

U większości z pacjentów cierpiących na dysmorfofobię występują nastawienia lub urojenia ksobne, czyli przekonanie, że inni ludzie zwracają szczególną uwagę na ich domniemane defekty (np. przypatrują się im lub cofają przerażeni ich wyglądem). Tego typu myślenie doprowadza do wycofania, izolacji, niechęci do przebywania wśród ludzi. W skrajnych przypadkach pacjenci ze skrajnie nasilonymi urojeniami ksobnymi mogą nawet nie wychodzić z domu.

Prawie wszyscy chorzy zachowują się w sposób mający na celu zmniejszenie lęku spowodowanego obawami dotyczącymi wyglądu. Zachowania te są porównywalne do czynności natrętnych. Chorzy odczuwają przymus ich wykonania i przeważnie trudno im je powstrzymać lub kontrolować. Niektóre z tych zachowań (np. przykrywanie domniemanego defektu ubraniem) służą uniknięciu potencjalnego niebezpieczeństwa, np. bycia wyśmianym, są to tzw. zachowania zabezpieczające. Do najczęstszych zachowań tego rodzaju należy maskowanie domniemanych defektów pozycją ciała, ubraniem, makijażem, zasłanianie ręką, włosami lub nakryciem głowy. Innym częstym zachowaniem jest natrętne przeglądanie się we wszystkich możliwych powierzchniach dających odbicie, porównywanie części ciała „z defektem” z analogicznymi częściami ciała innych ludzi, stosowanie nadmiernych zabiegów pielęgnacyjnych lub pseudopielęgnacyjnych np. natrętne wyciskanie rzekomych lub niewielkich zmian skórnych doprowadzające do wtórnych blizn czy zakażeń.

Pacjenci skoncentrowani na rzekomym defekcie swojego wyglądu latami szukają pomocy u lekarzy medycyny estetycznej, chirurgów plastycznych, dermatologów. Jednak kolejne zabiegi wykonane zgodnie ze sztuka lekarską i obiektywnie dające dobre rezultaty dysmorfofobikom nie przynoszą ulgi w cierpieniu. Często również obserwuje się zjawisko przerzucania zainteresowania na inną okolicę ciała.

U pacjentów z BDD występują zaburzenia emocjonalne, dochodzi do znacznego obniżenia jakości życia w wielu różnych dziedzinach funkcjonowania  (w pracy, szkole, domu, w sytuacjach społecznych). Lęk, który im towarzyszy doprowadza do wycofania się z życia społecznego. Szacuje się, że u 45-71% pacjentów z dysmorfofobią występują myśli samobójcze, a próby samobójcze podejmuje 24-28% z tych chorych.

Jak rozpoznać tę chorobę?

Podstawą rozpoznania dysmorfofobii jest znajomość jednostki chorobowej, jej objawów klinicznych i poświęcenie pacjentowi odpowiedniej ilości czasu w gabinecie, zagłębienie się w problem pacjenta i umiejętne przeprowadzenie wywiadu lekarskiego. W przypadku, gdy u pacjenta podejrzewamy dysmorfofobię, należy zaproponować konsultację u specjalisty, który zajmuje się leczeniem BDD.

Czy jest to rodzaj fobii?

W obowiązującej w Polsce Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób wersji 10 (ICD-10) dysmorfofobia występuje w dwóch grupach:

1. w grupie F45.2 (zaburzenia nerwicowe związane ze stresem): „zaburzenie obrazu ciała (ang. Body Dysmorphic Disorder), dysmorfofobia (nieurojeniowa)” jako jedno z rozpoznań w grupie zaburzeń hipochondrycznych, rozumiane jako nadmierne koncentrowanie się na domniemanej zmianie wyglądu.

2. w grupie F22.8 (zaburzenia urojeniowe): Inne uporczywe (utrwalone) zaburzenia urojeniowe: „urojeniowa dysmorfofobia”. Ten zapis należy rozumieć jako fałszywe postrzeganie własnego ciała , któremu towarzyszą przekonania pochodzenia urojeniowego.

Istniejący podział na dysmorfofobię urojeniową, czyli psychotyczną i nieurojeniową, czyli nerwicową, jest mylący - nie ma dwóch rodzajów dysmorfofobii. Należy mówić o dwóch poziomach zaawansowania tej samej choroby, rozróżnionych w ICD-10 ze względu na występowanie,  bądź nie objawów  psychotycznych.

Czy znane są jej przyczyny? Czy jest to choroba genetyczna? Etiologia.

Etiologia dysmorfofobii jest słabo poznana i nie można wskazać jednej przyczyny występowania tej choroby. Szukając przyczyn BDD należy podkreślić rolę wielu czynników, zarówno środowiskowych, psychologicznych, jak również pewnych predyspozycji genetycznych. Niewątpliwie czynnikami sprzyjającymi występowaniu dysmorfofobii są niekorzystne doświadczenia z dzieciństwa, lęk przed odrzuceniem, pierwotnie niska samoocena. Warto jednak podkreślić rolę czynników środowiskowych. Propagowane w dzisiejszych czasach idealne standardy atrakcyjności fizycznej są czynnikiem sprzyjającym ujawniania się BDD.

Jak lekarz medycyny estetycznej może zauważyć fakt występowania tej choroby u swojej pacjentki? Przecież do gabinetów medycyny estetycznej udają się zwykle osoby, które nie są zadowolone ze swojego wyglądu.

Pacjent cierpiący na dysmorfofobię stanowi niewątpliwie wyzwanie dla lekarza medycyny estetycznej. Prawdopodobnie wszyscy pacjenci zgłaszający się do lekarza medycyny estetycznej martwią się o swój wygląd, mają mniejsze, lub większe defekty wyglądu. Jedną z praktycznych wskazówek, pomocnych w ocenie, czy defekt jest rzeczywiście niewielki, jest zbadanie, czy jest on łatwo – bez szczególnego przypatrywania się – widoczny z odległości takiej, jak podczas rozmowy. Różnica  pomiędzy osobą niezadowoloną ze swojego wyglądu a dysmorfofobikiem jest zasadnicza - osoba z dysmorfofobią cierpi z powodu swojej choroby. Pacjent wypowiada się na temat defektu swojego wyglądu z napięciem i bólem, często używa bardzo radykalnych określeń opisując swój wygląd: odrażający, odpychający, ohydny. Najczęściej pacjent opisuje defekt, który nie istnieje, jest niezauważalny i wątpliwy. Kwestia wyglądu dla dysmorfofobika oznacza „być albo nie być” w życiu codziennym. Ich oczekiwania w stosunku do zbiegów są nierealistyczne - oczekują, że zabieg medycyny estetycznej doprowadzi do znacznej zmiany ich życia i rozwiązania wszystkich problemów (np. związanych z praca czy funkcjonowaniem społecznym).

Należy ocenić stopień pochłonięcia kwestią wyglądu i domniemanych defektów, odczuwanego dyskomfortu i zaburzeń funkcjonowania. Warto zapytać, ile czasu każdego dnia pacjent poświęca na myślenie o swoim wyglądzie, co te myśli w nim wywołują i w jaki sposób sobie z nimi radzi. 

Często wygląd pacjenta dostarcza wskazówek dotyczących występowania u niego dysmorfofobii. Pacjenci stosują całą gamę zachowań zabezpieczających – maskowanie defektu ubraniem, makijażem, fryzurą, ręką, przyjmowanie pozycji, które mają na celu zasłonięcie defektu. Często obserwujemy również wtórne zmiany po natrętnych działaniach „upiększających” stosowanych przez pacjenta, np. zakażenia, blizny po wyciskaniu nieistniejących krost. Pacjent w sposób natrętny sprawdza swój wygląd w każdej powierzchni dającej odbicie. W toku wywiadu lekarskiego uzyskujemy informację, że problem istnieje od długiego czasu. Umiejętnie zadane pytanie pozwoli dowiedzieć się, czy pacjent korzystał już z zabiegów upiększających. Jedną ze wskazówek jest niezadowolenie z wcześniejszych zabiegów, mimo obserwowanych i obiektywnie możliwych do zaakceptowania rezultatów.

W rozpoznawaniu BDD istotne jest nastawienie lekarza. Ważne, aby pytania na temat wyglądu kierować do pacjenta z wyczuciem i empatią. Trzeba również pamiętać, że niektórzy chorzy są zbyt zawstydzeni, aby ujawnić wszystkie swoje niepokoje dotyczące wyglądu. BDD jest poważną chorobą, a wiele cierpiących na nią osób jest wrażliwych na odrzucenie i czuje opór przed ujawnianiem swoich niepokojów    

Jaka jest częstotliwość występowania dysmorfofobii? Czy częściej na tę chorobę zapadają kobiety czy mężczyźni?

Na podstawie badań środowiskowych, częstość występowania dysmorfofobii w populacji szacuje się na  0,7-1,7 %. Stosunek chorych kobiet do mężczyzn waha się od 1:1 do 3:2. Choroba zaczyna się najczęściej w okresie dojrzewania, największy odsetek zachorowań notuje się w przedziale wiekowym 17 - 24 lata.

Dla dysmorfofobików realnym problemem i często jedynym, który u siebie zauważają jest „defekt” wyglądu, stąd pierwszymi lekarzami do których zgłaszają się pacjenci są lekarze medycyny estetycznej, chirurdzy plastyczni czy dermatolodzy. Badania dowodzą, że około 75% dysmorfofobików poszukuje metod leczenia mających na celu poprawę rzekomego defektu. Warto podkreślić, że w ośrodkach medycyny estetycznej, dermatologii i chirurgii plastycznej częstość występowania BDD wynosi odpowiednio 9-12% w ośrodkach dermatologicznych i 3-15% w ośrodkach chirurgii plastycznej i medycyny estetycznej.

Czy otoczenie może mieć wpływ na uaktywnienie lub nasilenie się tej choroby? Np. skłonny do krytyki wyglądu partner lub rodzic.

Tak, może mieć wpływ. Pamiętajmy, jaka jest etiologia dysmorfofobii (współwystępowanie różnych czynników a przy tym ważna rola czynników środowiskowych). Dysmorfofobicy określają siebie jako osoby bardzo wrażliwe na krytykę, niepewne siebie, nieśmiałe, wycofane w relacjach. Krytyka najbliższych osób jest dla nich dotkliwym ciosem, który może jedynie wzmocnić objawy choroby.

Jak się leczy dysmorfofobię?

Wśród metod leczenia stosuje się farmakoterapię (leki przeciwdepresyjne i przeciwlękowe) i psychoterapię, często w terapii skojarzonej. Lekami o udowodnionej skuteczności w leczeniu dysmorfofobii są inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, w niektórych postaciach dysmorfofobii stosuje się  neuroleptyki. Efektywność leczenia zwiększa psychoterapia, w tym terapia poznawczo-behawioralna. Psychoterapia nastawiona jest na zmianę sposobu myślenia, postrzegania własnej osoby, zwiększanie poczucia własnej wartości pacjentów z BDD. Leczenie dysmorfofobii leży w gestii lekarzy psychiatrów i do tych specjalistów powinni być kierowani pacjenci u których podejrzewamy występowanie BDD.

Czy wyleczyć się można raz na zawsze czy leczenie trwa całe życie?

Nie można mówić o „wyleczeniu się z dysmorfofobii”, właściwym określeniem jest „zaleczenie dysmorfofobii”. Dotychczasowe metody leczenia w wielu przypadkach doprowadzają do poprawy stanu psychicznego pacjenta, jednak terapia dysmorfofobii jest trudna, długotrwała i często związana z nawrotami choroby.

Od kiedy znana jest dysmorfofobia?

Termin dysmorfofobia (z greckiego: lęk przed deformacją) został wprowadzony w 1886 roku przez włoskiego psychiatrę Enrico Morselliego. Definiował on dysmorfofonię jako „subiektywne postrzeganie swego ciała jako brzydkiego, odrażającego, mającego defekt fizyczny dostrzegalny dla innych”.

Od tego czasu dysmorfofobia postrzegana było jako objaw lub grupa objawów urojeniowych, występujących przede wszystkim w niektórych postaciach psychoz urojeniowych (paranoi hipochondriach, schizofrenii paranoidalnej). Na początku XX wieku dysmorfofobię opisywali psychiatrzy Kraepelin i Janet, przy czym Kraepelin definiował dysmorfofobię jako nerwicę kompulsywną, a Janet jako obsesję ze wstydem ciała.

W Polsce jeszcze na przełomie lat 80/90 XX wieku dysmorfofobia była opisywana w grupie zespołów paranoicznych. A Encyklopedycznym Słowniku Psychiatrii opisywana była jako zaburzenie czy objaw, który może występować w nerwicach, częściej jednak obserwowany w psychozach, m. in. na początku schizofrenii.

Czy dysmorfofobia występuje równolegle z innymi chorobami o podłożu psychicznym, np. depresją?

Dysmorfofobia często współwystępuje z innymi zaburzeniami psychicznymi.

Zaburzeniami najczęściej towarzyszącymi BDD są:

- depresja (chorobowość w ciągu życia 76%)

- zespół lęku społecznego (chorobowość w ciągu życia 37%)

- zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne (chorobowość w ciągu życia 32%)

 

Agnieszka Tkaczyk

Certyfikowany lekarz medycyny estetycznej

www.filozofiazmyslow.pl

ocena: 3 przeczytało: 8959 dodaj komentarz
dodaj do:
Tagi: uroda psychologia medycyna estetyczna

Komentarze

Brak komentarzy

Dodaj swój komentarz

Komentowanie dostepne tylko dla zalogowanych uzkownikow

Zobacz również

10 sposobów na oczyszczenie organizmu

Jeśli jesteś często zmęczony , cierpisz na bezsenność, masz kłopoty z cerą, brakuje Ci energii i witalności, pomyśl o oczyszczeniu organizmu. Poniżej kilka domowych sposobów na detoksykację organizmu: 1)      Pij zieloną herbatę - to źródło polifenoli, które pomagają oczyścić organizm z toksycznych wolnych rodników; 2)      Korzystaj częściej z sauny - pozwala na wyeliminowanie substancji toksycznych z naszego organizmu poprzez intensywne pocenie; 3)      Głodówka- brak pożywienia wyzwala w…

ocena: autor: Marta kategoria: Ciało przeczytalo: 4342

Jak dbać o skórę w różnym wieku?

W różnym wieku nasza skóra twarzy zachowuje się inaczej i wymaga innego wsparcia kosmetycznego. 1. Przed trzydziestką - skóra młoda nie potrzebuje mocnych preparatów dermokosmetycznych a zamiast nich żele ochronne i nawilżające. 2. Po trzydziestce należy sięgnąć po silniejsze kosmetyki z substancjami zapobiegającymi powstawaniu zmarszczek a czasami również po preparaty regenerujące. Warto rozważyć te z retinolem bo spowalniają procesy starzenia i stymulują syntezę kolagenu. Zaopatrujemy się w 2 rodzaje kremów: jeden na dzień - nawilżający i odżywczy, a drugi na noc -…

ocena: autor: marchewka kategoria: Twarz przeczytalo: 2994

Jak właściwie myć włosy?

Jeżeli chcemy aby nasze włosy dobrze wyglądały i były zdrowe musimy odpowiednio zadbać o ich higienę. Wbrew pozorom, to jak myjemy włosy ma bardzo duże znaczenie. A więc po kolei: 1. rozpoczynaj od zwilżania włosów 2. szampon nakładaj na dłoń a następnie wmasowuj we włosy i skórę głowy opuszkami palców (nie wcieraj - tylko masuj) 3. woda jaką myjesz włosy i głowę powinna być ciepła, ale nie gorąca. Gorąca woda powoduje rozdwajania i efekt rozczochranych włosów. Zakończenie mycia chodną wodą zamyka łuski włosa. 4. dokładnie spłukuj włosy usuwając cały szampon 5. na…

ocena: autor: marchewka kategoria: Włosy przeczytalo: 3135

Sposoby na mocne i zdrowe paznokcie

Na problemy z paznokciami skarży się bardzo wiele kobiet. Są kruche, słabe, rozdwajają się lub łamią. Można tego uniknąć poprzez kompleksową pielęgnację. Poniżej kilka sposobów na domową kurację wzmacniającą. Pielęgnacyjna moc olejku rycynowego Dwa razy dziennie wcieraj w płytki oraz skórki olejek rycynowy lub olejek z kiełków pszenicy.  To spowoduje, że paznokcie odzyskają ładny kolor, a właściwości olejku sprawią, że paznokcie przestaną się rozdwajać. Odżywcza maseczka Raz w tygodniu nałóż na paznokcie maseczkę przygotowana z żółtka, kilku kropli cytryny…

ocena: autor: Marta kategoria: Paznokcie przeczytalo: 3522

Alergie: dbaj o układ odpornościowy – skuteczniej niż immunoterapią.

Leczenie konwencjonalne, mające na celu zwalczenie objawów alergii, polega na podawaniu leków antyhistaminowych i odczulaniu. Oba sposoby mają zminimalizować działanie histaminy lub zapobiec jej działaniu. Czy to zawsze najlepsze metody? Tym bardziej, że walczą z objawami, a nie przyczynami reakcji alergicznej. Uwolnienie histaminy z komórek po reakcji alergenu z przeciwciałami we krwi powoduje obrzęki – na skutek zwiększenia przepuszczalności naczyń żylnych. Obrzęki te dotyczą przede wszystkim śluzówki nosa i oczu i są próbą swoistego wypłukania alergenu przez organizm. Odczulanie…

ocena: autor: redakcja kategoria: Alergia data: 2011-04-08 14:03:35 przeczytalo: 3859

Wieczne niezadowolenie z wyglądu - czy to dysmorfofobia? - opowiada Agnieszka Tkaczyk, certyfikowany lekarz medycyny estetycznej.

Czym jest dysmorfofobia? Dysmorfofobia (body dysmorphic disorder, BDD) jest zaburzeniem psychicznym, charakteryzującym się nadmiernym zatroskaniem wyimaginowanym lub drobnym defektem wyglądu, które pociąga za sobą zaburzenia funkcjonowania, pogorszenie jakości życia, dużą częstość występowania myśli samobójczych, jak również podejmowania prób samobójczych. Głównym problemem osoby cierpiącej na dysmorfofobię jest koncentracja na nieistniejącym lub niewielkim defekcie własnego ciała. Pacjent cierpiący na dysmorfofobię przeżywa swój defekt nadmiernie i nieadekwatnie do…

ocena: autor: redakcja kategoria: Psychologia/samopoczucie data: 2011-03-18 13:15:12 przeczytalo: 8959

Certyfikaty dla Lekarzy Medycyny Estetycznej.

Medycyna estetyczna jest dziedziną, która zajmuje się szeroko pojętą profilaktyką zdrowotną. To medycyna jakości życia, pozwalająca pacjentom nie tylko zdrowo funkcjonować, ale również dobrze wyglądać, gdyż jak podaje WHO (World Health Organization)  zdrowie to nie tylko całkowity brak choroby czy kalectwa, ale także stan pełnego, fizycznego, umysłowego i społecznego dobrostanu (dobrego samopoczucia). W osiągnięciu owej harmonii fizycznej i psychicznej pomaga właśnie medycyna estetyczna, która ponadto daje możliwość poznania własnego organizmu i zarządzania nim w taki sposób, by jak…

ocena: autor: redakcja kategoria: Ciało data: 2011-01-28 10:42:41 przeczytalo: 8576

Jak zapobiegać powstawaniu żylaków?

Niestety jak każda choroba tak i niewydolność żylna powstaje na bazie predyspozycji genetycznych. Ale to nie musi oznaczać wyroku. Jeśli Twoi rodzice lub dziadkowie cierpieli z powodu schorzeń żylnych, zacznij stosować się do zasad profilaktyki, bo jak w każdej innej chorobie także tutaj ma ona ogromne znaczenie. Nie zapominaj o działaniach profilaktycznych, nawet wtedy, gdy masz już bardzo przykre, bolesne i utrudniające  wykonywanie codziennych czynności przejawy niewydolności żylnej. Prawdopodobnie zdziwisz się, kiedy przekonasz się jak szybko mogą przynieść Ci ulgę.  Pomożesz też udzielającemu Ci pomocy…

ocena: autor: redakcja kategoria: Układ krwionośny data: 2011-01-03 13:30:15 przeczytalo: 4404
Brak wątków

Polecane produkty

Proktosanal maść

Postać: Masc Opakowanie:40g Producent:Pampa Preparat homeopatyczny w postaci maści ze…

Capivit Piękne Paznokcie z Biotyną 30szt.

Postać: kapsułki Opakowanie: 30 kaps Producent GSK Skład: Proszek ryżowy,…

Eris Pharmaceris A Ultra Sensilium Krem- ratunek dla skóry podrażnionej i zaczerwienionej, 30ml

Postać: Krem Opakowanie:30ml Producent: Dr Eris Wskazania: Preparat polecany jest…

Stabiliz.obojczyka 2075 M "pajączek" 1szt.

Rozmiar M Pomaga utrzymać odpowiednią postawę, zapobiega garbieniu się, opadaniu…

Porady najczesciej czytane

Zdrowe przekąski do pracy

Zdarza Ci się podjadać między posiłkami? Najczęściej takie…

Porady najwyzej oceniane

Budowa i funkcje stawów

W układzie kostno – stawowym człowieka wyróżnia…

Portal Zdrowia

Copyrights © 2009 - 2010 portalzdrowia.pl - wszelkie prawa zastrzeżone - projekt Agencja Reklamowa Graffiti - web support

Portal Zdrowia nie ponosi odpowiedzialności za treść porad publikowanych przez jego użytkowników,
a jedynie umozliwia im wielostronną komunikację w tematach zdrowotnych.