Portal Zdrowia - zdrowie,alergia,astma,ciąża,grypa,choroba,uroda

Zamów newsletter z poradą dnia

Szczegóły porady

Budowa i funkcje stawów

autor: admin kategoria: Układ kostno-stawowy

Pamiętaj! Na Portalu Zdrowia możesz znaleźć wiele praktycznych porad i cennych wskazówek pochodzących z doświadczenia innych użytkowników portalu, jednakże większość z nich nie jest lekarzami. W przypadku problemów zdrowotnych zawsze należy poradzić się lekarza. Porady na Portalu Zdrowia nie zastąpią wizyty lekarskiej.

W układzie kostno – stawowym człowieka wyróżnia się trzy rodzaje połączeń kości między sobą:

  • ścisłe (nieruchome),

  • półścisłe (słabo ruchome),

  • wolne (czyli stawy właściwe)1.

Zatem stawem można nazwać ruchome połączenia między składnikami szkieletu wewnętrznego.

 

W organizmie człowieka jest ponad dwieście stawów, a duża część z nich jest zlokalizowana w dłoniach i stopach. Co do zasady stawy są zbudowane podobnie — dwie (lub więcej) kości stykają się ze sobą powierzchniami pokrytymi specjalną chrząstką szklistą. Typowym elementem budowy stawu są powierzchnia stawowa (główka i panewka stawowa). Całość zamknięta jest w specjalnej torebce stawowej, wypełnionej mazią stawową, która zapewnia zmniejszenie tarcia, stabilizuje staw, zapobiega przesunięciom kości. Dodatkowo w skład stawu mogą czasem wchodzić rozmaite elementy uzupełniające i wypełniające wolne przestrzenie miedzy kośćmi — łąkotki, trzeszczki, więzadła, obrąbki, kaletki, kosmki maziowe, fałdy maziowe (2). Wraz z wiekiem chrząstka ulega zniszczeniu, w procesie starzenia staje się coraz cieńsza, mniej sprężysta, bardziej sucha i przestaje spełniać swoją podstawową funkcję jaką jest minimalizowanie tarcia.

Występuje wiele podziałów stawów u człowieka. Podziału można dokonać z uwagi na wiele czynników. Pierwszym z nich może być ilość kości łączących się w stawie, jeśli są tylko dwie, to mówimy o stawie prostym, a jeśli więcej (na przykład staw ramienny) to mowa o stawie złożonym (3). Inną możliwością podziału stawów jest liczba osi: jednoosiowe - oś biegnie poprzecznie do osi długiej łączących się kości, dwuosiowe (osie przecinają się pod kątem prostym), wieloosiowe (umożliwia ruchy w wielu płaszczyznach) oraz stawy nieregularne np. staw płaski - posiada płaskie powierzchnie stawowe, umożliwiają one jedynie przesuwanie się względem siebie - przykładem takiego stawu u człowieka jest staw krzyżowo - biodrowy. Warto szerzej omówić ten podział.

Do stawów jednoosiowych można zaliczyć stawy zawiasowe - umożliwia ruch zginania i prostowania, występują silne więzadła poboczne, przykładem u człowieka jest część ramienno – łokciowa stawu łokciowego; stawy obrotowe - powierzchnie stawowe mają kształt panewki i główki, ruch jest obrotowy względem powierzchni stawowych, przykładem jest część promieniowo – łokciowa stawu łokciowego; staw śrubowy - ruch obrotowy wokół osi podłużnej łączy się w tym stawie z równoczesnym ruchem posuwistym wzdłuż tej osi – podobnie jak przy wkręcaniu śruby. Przykładowym stawem jest staw szczytowo-obrotowy (4).

Do stawów dwuosiowych zalicza się stawy eliptyczne (kłykciowe) - umożliwiają wykonanie ruchu zginania i prostowania - wzdłuż osi poprzecznej oraz ruch odwodzenia i przywodzenia wzdłuż osi podłużnej, sumowanie ruchów daje ruch obwodzenia, przykładem w organizmie człowieka jest staw promieniowo – nadgarstkowy; stawy siodełkowate - jak nazwa wskazuje, powierzchnie stawowe mają kształt siodełka - jedna powierzchnia wklęsła, druga wypukła, przykładem w organizmie człowieka jest staw śródręczno – nadgarstkowy kciuka.

Do stawów wieloosiowych zalicza się stawy kuliste - pozwalają na dowolne ruchy: zginania i prostowania oraz odwodzenia i przywodzenia, obrót na zewnątrz i do wewnątrz, pozwala też zsumować te ruchy. Powierzchnie stawowe mają odpowiednio kształty główki i wklęsłej panewki, przykładem takich stawów u człowieka są stawy ramiennie i biodrowe.

Zakres ruchów każdego z wymienionych stawów jest uzależniony ponadto od wiotkości lub napięcia torebki stawowej, od układu i sił więzadeł. Ponadto, ruchomość stawu jest bezpośrednio związana z działaniem mięśni. Jeżeli z różnych przyczyn mięsień nie wykonuje pracy, dochodzi do przykurczów i usztywnienia stawów, które można starać się minimalizować poprzez wykonywanie odpowiednich ćwiczeń. Należy również pamiętać, że chrząstka szklista w stawach nie ma zdolności regeneracyjnej, więc czasami uszkodzenia stawów mogą być nieodwracalne.

 

Stawom szkodzi nadmierne obciążenie. Choć ruch, jeśli jest urozmaicony, raczej wpłynie pozytywnie na stawy, to warto pamiętać, żeby ich nie nadwyrężać. Starajmy się obciążać równomiernie stawy po obu stronach ciała, podnosząc coś ciężkiego z ziemi – uginajmy nogi w kolanach i nie pochylajmy się zanadto. Zaleca się również gimnastykę angażującą w niewielkim stopniu wszystkie stawy w organizmie człowieka. Wszystkim stawom szkodzi stres, powodujący długotrwałe napięcie mięśni, a także nieprawidłowa dieta i nadmierna ilość używek, a także długotrwały bezruch.

Lek. Maciej Pawłowski

 

Bibliografia:

  1. http://www.wydawnictwopzwl.pl/download/204700200.pdf (dostęp z dnia 22.09.2017)

  2. Gołąb B.K.Podstawy anatomii człowieka, Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2012

  3. http://zkup.mchtr.pw.edu.pl/pom_dyd/abi/Wyk%B3ad_05_Kapita%B3_ludzki.pdf (dostęp z dnia 23.09.2017)

  4. Adam Bochenek, Michał Reicher: Anatomia człowieka. Wyd. 11(7). T. 1: Anatomia ogólna : kości, stawy i więzadła, mięśnie. Warszawa: PZWL, 1999, s. 261.

ocena: 5 przeczytało: 741 dodaj komentarz
dodaj do:
Tagi: stawy

Komentarze

Brak komentarzy

Dodaj swój komentarz

Komentowanie dostepne tylko dla zalogowanych uzkownikow

Zobacz również

Ból nadgarstków

Przeczytałem poradę o bólu nadgarstków i postanowiłem podzielić się również swoimi doświadczeniami. Otóż, któregoś dnia zacząłem znienacka odczuwać ból w prawym nadgarsku - takie klasyczne "łamanie". Byłem zdziwiony bo nigdy nie miałem tego rodzaju dolegliwości. Moja metoda w takich sytuacjach to sporo Voltarenu i bandaż na bolące miejsce dla dodatkowego rozgrzania. Przyznam, że walczyłem z tym bólem przez 3 lub 4 dni. Ale pomogło. Po jakimś czasie, podczas wizyty lekarskiej, lekarz stwierdził, że to z dużym prawdopodobieństwem był ból związany z częstą pracą…

ocena: autor: Rafski kategoria: Ból przeczytalo: 3203

Przyjazny sport

  Nordic Walking czyli chodzenie z kijkami, z roku na rok zyskuje  coraz większe rzesze miłośników na całym świecie . Ostatnio również i w Polsce. Jest to sport wywodzący się z Finlandii i jak się okazuje, wcale już nie taki młody. Początki  sięgają  lat 30-tych XX wieku, kiedy to narciarze  chcąc dbać o formę również w lecie, maszerowali odpychając się od podłoża kijkami do nart. Okazało się jednak, że te kijki, nie nadawały się do trenowania poza sezonem. I wówczas na ratunek narciarzom pospieszyli naukowcy, wymyślając specjalnie  kijki, przystosowane do…

ocena: autor: Elżbieta Wołodźko kategoria: Rekreacja przeczytalo: 1369

Budowa i funkcje stawów

W układzie kostno – stawowym człowieka wyróżnia się trzy rodzaje połączeń kości między sobą: ścisłe (nieruchome), półścisłe (słabo ruchome), wolne (czyli stawy właściwe) 1 . Zatem stawem można nazwać ruchome połączenia między składnikami szkieletu wewnętrznego.   W organizmie człowieka jest ponad dwieście stawów, a duża część z nich jest zlokalizowana w dłoniach i stopach. Co do zasady stawy są zbudowane podobnie — dwie (lub więcej) kości stykają się ze sobą powierzchniami pokrytymi specjalną chrząstką szklistą.…

ocena: autor: admin kategoria: Układ kostno-stawowy przeczytalo: 741

Choroba zwyrodnieniowa stawów

Choroba zwyrodnieniowa stawów (ChZS) jest wynikiem zdarzeń zarówno biologicznych, jak i mechanicznych, które zaburzają powiązane ze sobą procesy syntezy i degradacji chrząstki stawowej , wszystkich jej składowych, prowadząc do jej uszkodzenia. Chorobie towarzyszy powstanie wyrośli kostnych (osteofitów) i proces zapalny w obrębie błony maziowej oraz tkanek okołostawowych. ChZS po raz pierwszy opisał w 1907 roku Archibald Garron. Choroba zwyrodnieniowa stawów występuje u dużej części populacji. Szacuje się, że dotyczy około 60% mężczyzn i 70%…

ocena: autor: admin kategoria: Układ kostno-stawowy przeczytalo: 703
Brak artykułów
Brak wątków

Polecane produkty

Alugastrin tabl. d/ssania 0,34 g 20 tabl.- Argon

Postać: TABLETKI DO SSANIA Opakowanie: 40 TABL. Dawka: 0,34 G Producent: ARGON…

Propolis Tinctura 20 ml.wew.

Postać: Krople Opakowanie: 20ml Producent:Apipol Wskazania: Propolis krople …

Glucometr ACCU-CHEK ACTIVE

Glukometr     *   Szybki i łatwy pomiar: badanie przy użyciu…

Olbas Oil płyn 10 ml

Postać: PŁYN Opakowanie: 10 ML Producent: AXELLUS Składniki czynne preparatu…

Porady najczesciej czytane

Zdrowe przekąski do pracy

Zdarza Ci się podjadać między posiłkami? Najczęściej takie…

Porady najwyzej oceniane

Budowa i funkcje stawów

W układzie kostno – stawowym człowieka wyróżnia…

Portal Zdrowia

Copyrights © 2009 - 2010 portalzdrowia.pl - wszelkie prawa zastrzeżone - projekt Agencja Reklamowa Graffiti - web support

Portal Zdrowia nie ponosi odpowiedzialności za treść porad publikowanych przez jego użytkowników,
a jedynie umozliwia im wielostronną komunikację w tematach zdrowotnych.